Dagblad van het Noorden 24-03-2026 door Rien Kort

 
Drenthe maakt de regels voor wonen soepeler, zodat er sneller meer huizen kunnen worden gebouwd. Vooral jongeren en ouderen willen vaak graag blijven wonen in eigen dorp, maar het aanbod is vaak schaars en onbetaalbaar. Een groep ouderen in Klazienaveen neemt het heft in eigen hand.
 
Albert Pol, René Jalving en Bertus Jaspers vormen samen het bestuur van dit zogenoemde Collectief Particulier Opdrachtgeverschap. „In Klazienaveen wordt gewoon verschrikkelijk weinig gebouwd voor senioren,” zegt Pol. „En als er iets wordt gebouwd, is het vaak niet te betalen. Dan kun je blijven wachten en klagen, maar wij dachten: we doen het zelf.”
 
Een CPO is een bouwvorm waarbij toekomstige bewoners gezamenlijk opdrachtgever zijn. Ze bepalen zelf hoe hun woningen eruit komen te zien, hoe groot ze worden. Ze geven als groep gezamenlijk opdracht aan een architect en kiezen de aannemer met wie ze in zee gaan. Op die manier kunnen ze zelf de kosten goed onder controle houden, leert de ervaring op veel andere plekken. De gemiddelde bouwkosten zijn normaal gesproken zo’n tien tot vijftien procent lager.
 
Een stap te ver
Alle drie kijken inmiddels al enige tijd uit naar een nieuwe woning. Pol woont sinds 1988 in Klazienaveen in een ruime gezinswoning. „Onze zoon is het huis uit en mijn partner en ik wonen nu in een veel te groot huis met een grote tuin. Zo’n woning is meer geschikt voor een jongere familie.” Ook Jalving herkent dat. „We hebben zes slaapkamers, waarvan er maar één gebruikt wordt. En een grote tuin, die met de jaren steeds lastiger wordt om bij te houden.”
Jalving maakte de ronde langs appartementen in Emmen, maar dat liep op niets uit. „Voor mijn vrouw is wonen zonder tuin een stap te ver,” zegt Jalving. Jaspers wijst op recente nieuwbouw in het dorp. „Daar kost de grond 230 euro per vierkante meter, terwijl die voor mij ook nog eens veel te groot is.”
Stapelgek
Ongeveer twee jaar geleden hoorden de drie voor het eerst over het CPO-initiatief in Klazienaveen, destijds in gang gezet door een lokale ondernemer. Voor hen was het een onbekend begrip, maar Pol was snel overtuigd. „Vrij wonen, privacy, betaalbaar en met een groep gelijkgestemden. Ik stond eigenlijk ingeschreven voor een appartementencomplex, maar tien vierkante meter en een balkonnetje? Dan word ik stapelgek.”
De CPO heeft inmiddels een concrete locatie op het oog: vijf hectare landbouwgrond, grenzend aan het voormalige en braakliggende azc-terrein in Klazienaveen. Op die locatie wil de gemeente Emmen ruimte bieden aan 250 tot 300 woningen. De ouderen worden dan de buren, is het idee. „De grondeigenaar van die lap landbouwgrond staat positief tegenover ons plan”, vertelt Pol.
Grote stap voorwaarts
Het plan van de CPO zou de bouw van 60 tot 70 levensloopbestendige seniorenwoningen kunnen betekenen. Platte bungalows waarbij bewoners zelf de grootte van hun woning en kavel kunnen bepalen. „Er is op dit moment absoluut nog ruimte voor meer gegadigden,” zegt Pol.
Het belangrijkste nieuws is dat de gemeente inmiddels heeft aangegeven te willen meewerken. „We hebben afspraken gemaakt waarbij wij een bureau inschakelen die samen met ons en de gemeente een stedenbouwkundige opzet maakt,” zegt Pol. „Dat is echt een grote stap voorwaarts.”
Financiële uitdagingen
Voor de daadwerkelijke bouw begint, moet er nog veel gebeuren. Het bestemmingsplan moet worden aangepast en de definitieve vergunning moet rond zijn. Ook wegen, riolering en elektriciteit moeten worden aangelegd. De verwachting is dat het nog zeker twee jaar duurt voordat de eerste schop de grond in kan.
Financieel liggen er ook nog uitdagingen. Jalving: „De grond moet goedkoper zijn dan bij de gemeente, anders dreigen de woningen alsnog onbetaalbaar te worden. En alle huishoudens moet hun eigen investering doen. Dat is spannend, maar niet onoverkomelijk.”
Katalysator
Als CPO zitten de leden feitelijk op de stoel van de projectontwikkelaar. Het bestuur brengt zelf veel kennis mee. Pol heeft een bouwkundige achtergrond en ervaring bij een grote aannemer.
Daarnaast wordt het initiatief ondersteund door de provincie Drenthe. De CPO heeft namelijk een subsidie van de provincie ontvangen waarmee een procesbegeleider is aangetrokken. „Hij is onze katalysator,” zegt Pol.
Pionieren
Voor de gemeente was het project ook een soort pionieren. „Er waren nauwelijks beleidsregels,” zegt Jalving. „Alles moest nog grotendeels worden uitgezocht.” Pol: ,,De reactie was: help, wat moeten we hiermee?”
Maar inmiddels is de bal gaan rollen. Pol kijkt vooruit: „Als dit lukt, krijgen senioren hier een plek waar ze zelfstandig en prettig kunnen wonen.” Jalving glimlacht: „De trein stond lang stil, maar hij is nu echt in beweging.”